Có ý kiến nhưng chưa dám nói
Khi làm việc tại các ngân hàng lớn ở New Zealand, đặc biệt trong những cuộc họp có nhiều phòng ban và lãnh đạo cấp cao, tôi từng lo lắng về tiếng Anh của mình. Tôi sợ giọng Việt và cách phát âm khiến người nghe khó hiểu. Nếu có người hỏi lại, tôi lo mình chưa chuẩn bị đủ để trả lời hoặc chưa hiểu đúng câu hỏi.
Vì vậy, nhiều lần tôi chọn im lặng dù có điều muốn đóng góp. Kinh nghiệm chuyên môn vẫn ở đó, nhưng trong cuộc họp, người khác chưa có cơ hội nghe cách tôi nhìn vấn đề.
Tôi kể câu chuyện này vì nhiều người làm Tài chính và Quản trị Rủi ro có thể gặp tình huống tương tự. Bạn hiểu mô hình, dữ liệu và rủi ro. Phần khó lại là chọn một thông điệp để người không cùng chuyên môn hiểu vì sao điều đó quan trọng.
Sự chuẩn bị giúp tôi cho phép mình lên tiếng
Năm 2025, tôi thử thách bản thân tại Next Top Speaker. Sau Top 100, tôi vào Top 50 giữa hơn 1.000 người tham gia. Với tôi, điều quan trọng là việc chấp nhận phản hồi và luyện tập để thể hiện quan điểm rõ hơn.
Tôi không cần chờ đến khi tiếng Anh hoàn hảo mới cho phép mình đóng góp. Tôi cần hiểu mình muốn nói gì, điều đó giúp người nghe quyết định gì và mình sẽ xử lý thế nào nếu chưa biết câu trả lời.
Chuẩn bị một bản cập nhật 60–90 giây
Trong Seen in the Room, chúng ta thực hành trên tình huống thật theo bốn phần: bối cảnh, tác động, đề xuất và câu hỏi. Bạn có thể bắt đầu bằng một vấn đề đang cần trao đổi trong tuần này.
Bối cảnh: chọn một câu mô tả điều người nghe cần biết. Tránh bắt đầu bằng toàn bộ quá trình phân tích nếu cuộc họp đang cần quyết định.
Tác động: giải thích điều đó có nghĩa gì với mục tiêu, chi phí, thời gian hoặc rủi ro của tổ chức. Dùng số liệu đã có và phân biệt dữ kiện với ước tính. Không thêm con số chỉ để thông điệp nghe thuyết phục hơn.
Đề xuất: nói rõ bước hành động bạn kiến nghị, người cần tham gia và thông tin còn thiếu.
Câu hỏi: xác định điều bạn cần lãnh đạo phản hồi hoặc quyết định. Một câu hỏi cụ thể giúp cuộc trao đổi đi tiếp.
Nếu bị hỏi điều mình chưa biết
Hãy chuẩn bị trước những câu hỏi có thể xuất hiện và dữ liệu bạn đang có. Khi chưa đủ thông tin, nói rõ phần đã biết, phần cần kiểm chứng và bước tiếp theo để có câu trả lời. Mục tiêu là trao đổi có căn cứ, không phải trả lời bằng mọi giá.
Bạn có thể luyện bản cập nhật với một đồng nghiệp trước cuộc họp. Sau đó nhìn lại: người nghe đã hiểu kết luận chưa, họ cần thêm điều gì và câu nào đang quá kỹ thuật?
Một bước nhỏ trong cuộc họp tiếp theo
Chọn một đóng góp phù hợp với vai trò của bạn. Viết nó thành bản cập nhật ngắn, dự đoán câu hỏi và xác định thời điểm để lên tiếng. Sau cuộc họp, ghi lại điều đã xảy ra và phản hồi bạn nhận được.
Việc được ghi nhận cần thời gian, thực hành và điều kiện tổ chức. Một cuộc họp không bảo đảm thăng tiến. Nhưng một đóng góp rõ ràng tạo cơ hội để người khác nhìn thấy cách bạn suy nghĩ và giá trị bạn mang vào công việc.
Bạn đang cần chuẩn bị cho cơ hội nào?
Nếu bạn có chuyên môn tốt nhưng chưa biết cách trình bày thành tựu trước lãnh đạo, hãy bắt đầu với phiếu đánh giá 7 năng lực. Kết quả giúp bạn nhìn lại điểm xuất phát trước khi trao đổi về chương trình coaching 1:1 Seen in the Room trong 8 tuần.